Bazm

Gullagan nurhalqa shaklidagi o'ymakor ravoq bilan hoshiyalangan tilla taxtda ikki kishi o'tiribdi — yashil va tilla kiyimdagi yosh qiz hamda qip-qizil va ko'k kiyimdagi erkak, unga yarim o'girilgan: kafti ko'tarilgan va ochiq, go'yo u bu ishoraga narsani emas, balki so'zni joylayotgandek — va ular atrofidagi butun tun shu yagona lahza uchun qurilgan. Ravoq ustida — yozuv naqshi, bu yerda faqat bazm qilinmay, she'r ham o'qilganiga guvoh. Chapda — ud va tor chalayotgan sozanda ayollar, qarashlar va imo-ishoralar so'zsiz bir-biriga oqadigan zich yopiq davra. O'ngda — xizmatkorlar yopiq laganlarni ko'tarib kelmoqda, kimdir chiroq tutib turibdi: musiqa harakatiga peshvoz keluvchi ehson harakati. Taxt tagida — laganlarda uch meva: olma, nok, anor — yig'ilgan holda taqdim etilgan bog'. Hovli o'rtasida — o'ngda sham, chapda idish, ular orasida esa — isiriqdon: bu yerdagi tutunning ingichka ipi shunchaki xushbo'y hid emas, balki shu yerdagilar bilan osmondan yuksakroq narsa o'rtasidagi ko'rinmas bog'liqlik belgisi — hatto eng dabdabali bazm ham shu tutun o'ralib ko'tarilgandan uzoqroq davom etmasligini eslatuvchi. O'rdakli hovuz yonida, qizil panjara ortida, xizmatkorlar olov yoqmoqda: suv va olov yonma-yon, foniy narsani eslashning ikki xil usuli kabi. Gumbaz uzra tungi osmon — chuqur, ko'k, qushlar bilan, go'yo me'morchilikning o'zini yuksaklikka tortayotgandek. Bu sahnaga — o'nlab yuzlar bilan, ularning har birini mo'yqalam bilan alohida yashab o'tish kerak edi — usta olti oy mehnat qo'ydi. Asar haqida Kompozitsiya fors-o'rta osiyo miniatyurasida keng tarqalgan saroy tantanasi turiga mansub bo'lib, unda o'ymakor ravoq ostidagi taxtda o'tirgan juftlikni sozandalar, xizmatkorlar va bog' o'rab turadi — bu unashtiruv, taxtga o'tirish yoki ikki zodagon shaxsning uchrashuvi sahnalari uchun ko'p qo'llanilgan barqaror ikonografik qolip. Bunday sahnalar XVI–XVII asrlar Buxoro va Hirot kitob rangtasvirida ayniqsa mashhur bo'lib, ko'pincha oshiq hukmdorlar haqidagi mumtoz dostonlar epizodlarini tasvirlagan. Bu yerda gullagan daraxtlar va hovuzli bog'ga chiqarilgan saroy fon sifatida emas, balki tantananing o'zining davomi sifatida o'qiladi — tabiat odamlar bilan birga shodlanadi. Hovli o'rtasidagi isiriqdon — bu an'anada aynan qabul va bazm sahnalariga xos tafsilot, unda xushbo'ylar mehmondo'stlikni ham, ibodatni ham hamroh qilgan. Xususiyatlari Asos: Tabiiy qo'lda ishlangan Buxoro ipak qog'ozi (90% ipak, 10% paxta) Texnika: Tempera, akvarel, tabiiy o'simlik va mineral pigmentlar, tilla varaq (23 karat) Yagona nusxa