Bog'dagi tantana

Yillarning qora izlari bilan qoplangan po'stlog'i bor keksa chinor tagida beshtadan iborat guruh joylashgan — na to'y, na uzatish, balki sokin tantana lahzasi, uning ortida uchrashuv bahonasidan ko'ra kattaroq nimadir ko'rinadi. Ayollardan biri noz-ne'mat solingan kosa tutmoqda, boshqasi — ko'zadan piyolaga may quyib, uni tayyor tutib turibdi. Chang jaranglaydi, va bu tovushning o'zi allaqachon voqeaning bir qismiga aylanadi: so'fiy g'azal tilida may piyolasi qadimdan mastlikni emas, balki ma'rifatni anglatadi, unga eltuvchi yo'l esa — Haqiqat sari yo'l. Ammo tantana sohibi na tutilgan piyolaga, na musiqa tomonga qaraydi. Uning nigohi — mehmonlarning butun davrasi orqali — chodir kiraverishidagi, qo'llari uzun yenglar ichida yashirin ayolga qaratilgan: bu an'anada qadimdan qabul qilingan hurmat va botiniy jamlik ishorasi. U yashil yeng bandli qizil libosda; ayolda esa — xuddi shu rang uyg'unligi. Bu — bichim tasodifi emas, balki ular orasidagi masofa yopilmasdan avval ikkovini bog'lagan ip. Sozanda ayolning oyoqlari ostida — to'rtta anor: Qur'on bu mevani jannat ne'matlari qatorida tilga oladi (Ar-Rahmon surasi, 55:68), islom an'anasida esa u qadimdan Ilohiy huzurning timsoli bo'lib xizmat qiladi — jannatning makon sifatida emas, balki Yaratganga yaqinlik holati sifatidagi timsoli. Sohibning nigohi bu yaqinlik hozir qayerda maskan tutganini ko'rsatadi: piyolada ham, musiqada ham emas, balki ayolning o'zida. Bu sahnaga yarim yil ketdi — nozik mo'yqalam bilan, donma-don, nurma-nur. Asar haqida Miniatyura XVI–XVII asrlar Buxoro maktabi an'anasiga mansub bo'lib, unda bog' ziyofati sahnasi maishiy syujet emas, balki so'fiy g'azal tilini o'ziga singdirgan barqaror she'riy topos edi: may, musiqa va mehmondo'stlik zamondoshlar tomonidan faqat so'zma-so'z o'qilmagan. Bunday kompozitsiyalar Movarounnahr saroylarida yaratilgan, u yerda kitob miniatyurasi Navoiy, Hofiz, Jomiy she'riyati bilan va dunyoviy hayot ichida qalbning botiniy uzlatini tashqi zohidlikdan ustun qo'ygan naqshbandiya an'anasi bilan chambarchas bog'liq holda rivojlangan. Personajlar aniq tarixiy shaxslar sifatida aniqlanmagan — syujet ochiq qoladi va sahnaga zamondan tashqari, masal xarakterini beradi. Xususiyatlari Asos: Tabiiy qo'lda ishlangan Buxoro ipak qog'ozi (90% ipak, 10% paxta) Texnika: Tempera, akvarel, tabiiy o'simlik va mineral pigmentlar, tilla varaq (23 karat) Yagona nusxa