Ming bir kecha

Bir qarashda — oltinrang dala kezib borayotgan ulkan fil. Ammo qancha ko'p qarasang, shuncha aniq bo'ladi: uning o'zining biror parcha go'shti yo'q. Butun tanasi tirikdan to'qilgan — sherlar, yo'lbarslar, tulkilar, bo'rilar, kiyiklar va quyonlar, maymun, tangachali tanalar, suvda suzuvchi va yirtqich qushlar yagona siluetga chirmashib ketgan. Xartum bo'lib cho'zilgan, tumshuq bilan tugaydigan hayvon; ustun-oyoqlar qushlarga tayanadi. Va bu quyuqlik ichiga sallalar kiygan inson yuzlari to'qilgan — siymoning eng qoq yuragida esa ikki yosh chehra bir-biriga engashgan. Shu tariqa rassom bir tasvirda birdaniga ikki narsani hikoya qildi. Birinchisi — ertaklar to'plamining o'zi: bu yerda har bir jonzot alohida hikoya, taqdir, ovoz, va ularning bari tanalari bilan chirmashib, hikoyaning yagona tanasini tashkil etadi — bir tirik mavjudotga birlashib ketgan ming bir kecha. Ikkinchisi, chuqurroq: oldimizda borliq birligi haqidagi masal. Dunyo yirtqich va o'lja, inson va qush bo'linib ketgan tarqoq hayvonot bog'iga o'xshaydi — biroq aslida barcha mavjudot yagona Huzur bilan singdirilgan bir bo'linmas organizmdir. Fil — bu son-sanoqsiz hayotlardan yig'ilgan Koinotning o'zi; tashqaridan adovat va turlilik bo'lib ko'ringan ko'plik ichkaridan Yaxlit bo'lib chiqadi. Yuqorida bu tanani patli toj kiygan qanotli pari boshqaradi. U hayvonning bir qismi emas — u undan yuqorida, hikoyalar mamlakatining bekasi, tarqoqni birlikda ushlab turuvchi ruh. Gullagan shoxcha tutgan cho'zilgan qo'l — yetaklovchi va in'om etuvchi kishining ishorasi. Atrofda, siluetdan tashqarida, erkin quyonlar yugurib ketadi, osmonda esa qushlar aylanadi: hayot yig'ilgan tanadan tashqarida ham davom etadi. Bu asarga olti oy ketdi. Asar haqida Asar sharq miniatyurasining alohida janriga — yirik siluet butunlay chirmashgan hayvonlar, qushlar va inson yuzlaridan tashkil topadigan qo'shma siymoga mansub. Fors va boburiylar an'anasida ma'lum bo'lgan va Movarounnahr ustalari tomonidan ilib olingan bunday kompozitsiyalar hamisha ikki ma'noli edi: bezakli boshqotirma ortida falsafiy ramziy ma'no yashiringan. Bu yerda u borliq birligi haqidagi so'fiy g'oyaga — vahdat al-vujudga — qaratilgan, unga ko'ra dunyoning butun rang-barangligi yagona Haqiqatning zuhuridir. «Ming bir kecha»ga ishora bu metafizikani hikoyalarning cheksiz to'qilishi timsoli bilan bog'laydi, unda har bir hayot — yagona matodagi alohida hikoya. O'nlab jonzotlar har biri alohida va barchasi birgalikda o'qiladigan yozuv nafisligi saroy maktabining yuksak mahoratiga mos keladi. Xususiyatlari Asos: Tabiiy qo'lda ishlangan Buxoro ipak qog'ozi (90% ipak, 10% paxta) Texnika: Tempera, akvarel, tabiiy o'simlik va mineral pigmentlar, tilla varaq (23 karat) Yagona nusxa